fujara, piszczałka

Fujarki są bardzo fajne : )
Ogolnie biorac kreci mnie sieganie do wszystkiego co jest zwiazane z tradycja tych ziem, niestety zapomniana. Fujarki maja wiele zalet dla instrumentu magicznego
- zwiazek z duchami i tradycja tego obszaru
- mozna samemu wykonac bardzo latwo
- robi sie np z galezi wierzby, albo jeszcze lepiej bzu czarnego – same magiczne rosliny
- wystepuja w mitach
- w necronomikonie to jeden z instrumentow wskazanych w ceremoniach
- piekny dzwiek – do sprawdzenia np. tu http://fujarek.ovh.org/galeria.html

Galezie na fujarki najlepiej zbierac zima. Jak zrobie wlasna wrzuce zdjecie

[bell]

maja jeszcze 1 zalete, ostatnio bardzo przeze mnie poszukiwaną: rozmiar
a poza tym piszczalki kojarza mi sie z zaczarowywaniem, zaklęciami. jest taka bajka w ktorej koles na fujarce wyprowadzal szczury z miasta a one za nim biegły. czy jakos tak.

Od dwóch dni starałem się wykonać fujarkę, ale mi po prostu nie wychodziła. Ściąłem gałąź bzu czarnego, wypchnąłem środek i chyba z dziesięć razy próbowałem zrobić.. TO (chodzi mi o otwór tuż przy otworze zadęciowym). Teoretycznie powinno już przecież grać o zatkaniu otworu wyjściowego (jak w fujarce pasterskiej, bezotworowej), ale nie chciało. Dwa dni spędziłem na przycinaniu odworu zadęciowego pod różnymi kątami i różnymi odległościami, ale nic to nie dawało. Nie chciał wydobyć się czysty dźwięk.
Mógłby ktoś, kto wykonał dany instrument, dać jakieś wskazówki dotyczące jego wykonania? Nie jestem też pewien, czy zostanę przy fujarce bezotworowej, czy jednak chciałbym zrobić trzyotworową piszczałkę.

Czy ktoś zorientowany mógłby napisać jak zrobić taką fujarkę od podstaw?

Niewiele po napisaniu tego postu znalazłem sposób wykonania fujarki. Miałem trochę tłumaczenia (przede wszystkim ze słowackiego, podziękowania kierować do wujka google ^^), ale stworzyłem na ten temat mały artykulik. Chętnie się podzielę :

Fujara wielkopostna, końcówka (słowac. koncovka), fujara wolarska, piszczałka "sałasznikowa" to niektóre z nazw instrumentów alikwotowych. W czasie wypasu owiec czy krów na halach można było usłyszeć lidyjskie, pasterskie sygnały. Bardzo ciekawą funkcję pełniła w Wielkim Poście: to jedyny instrument, na którym można było grać w tym okresie - od tego jego nazwa. Służyła również juhasom jako laska do podpierania oraz obrona przed wilkami i psami.
Długość piszczałek nie przekraczała długości ramienia. Wyjątkiem była piszczałka "sałasznikowa" o długości ok. 170cm. Według Jana Kawuloka nazwa wiąże się z funkcją, jaką pełnił ten instrument w życiu beskidzkich pasterzy. Była własnością społeczną grupy "sałszniczej" i stanowiła symbol władzy sałasznika.
W końcówce nie wierci się otworów, ale można wydobywać z niej rozmaite dźwięki poprzez zmianę intensywności wdmuchiwanego powietrza oraz zakrywaniu otworu wylotowego.

WYKONANIE

Do budowy końcówki służyć może przede wszystkim bez czarny, wierzba, dzika róża lub leszczyna. Materiał powinien mieć średnicę 2-3 cm i długość od 40 cm. Poprzez wiercenie w drewnie wydobywamy jego środek (w przypadku bzu mamy łatwiejszą sprawę: rdzeń wypełnia tzw. mucha, którą można wypchnąć gładkim patykiem lub drutem) i całkowicie czyścimy wnętrze. Grubość powinna wynosić około 2-3 mm.
Górny otwór końcówki tworzymy płaskim dłutem o szerokości około 6 mm. Odmierzamy 1,5 cm - 2cm od początku fujarki i drążymy go na długości około 1cm. Kanał jednak nie będzie miał centymetra; ku początkowi drążymy pod ukosem tak, by kanał był w wymiarach 5mm x 6mm, natomiast ukośne zejście ku niemu było z pozostałych pięciu milimetrów. Zejście powinno być lekko rozszerzone u góry i, schodząc ku kanałowi, zwężyć się do szerokości dłuta tuż przy kanale.
Teraz od początku naszego instrumentu do górnego otworu należy wykonać kanał wewnątrz końcówki. Żeby go wykonać, przyklejamy na długości od początku do otworu górnego kawałek drewna idealne pasujący do dołu, a zostawiający wąską szczelinę u góry.
Po ewentualnych rzeźbieniach i barwieniach nanosimy na naszą końcówkę od wewnątrz i od zewnątrz lniany olej lub parafinę, aby zabezpieczyć drewno przed zębem czasu.


Próbki dźwięku:
C#-61cm-mp3
H-70cm-mp3

Źródła:
http://www.fujarka.cz
http://ii.fmph.uniba.sk
http://fujarek.ovh.org
http://www.mamuti.cz

Na jednym z obrazków są w fujarce otwory, także myślę, że piszczałka od końcówki niczym się nie różni, prócz właśnie nich. Technika gry na piszczałce jednak nie polega na zatykaniu otworu wylotowego, także pewności nie mam.

Pierwsza próba według przepisu nieudana. Dźwięk był nieczysty. Drewienko wewnątrz tworzące gwizdek chciałem zastąpić warstwą wosku pszczelego. Nie polecam.. zresztą problem też miałem przy pomniejszaniu grubości. Robiłem oczywiście z bzu czarnego i za pierwszym razem wypchnąłem tylko muchę (co ogólnie nie daje pożądanej średnicy), a przy drugim podejściu chcąc go powiększyć po wypchnięciu miękkiej części gałąź mi się przepołowiła..

Ale nie poddam się!